Yeni bir kiralık ev bulmak heyecan verici bir süreçtir. Ancak, aceleci davranıp ilk gördüğünüz evi tutmak, sonrasında pişman olabileceğiniz bir dizi soruna yol açabilir. İşte tam da bu yüzden, kiralama sözleşmesini imzalamadan önce dikkatli ve kapsamlı bir inceleme yapmak, gelecekteki huzurunuz için kritik önem taşır. Bu rehberde, kiralık evinizi tutmadan önce yapmanız gereken her şeyi adım adım ele alacağız.
1. Bütçenizi Netleştirin: Hayaller ve Gerçekler
Ev arayışına başlamadan önce, bütçenizin ne kadar olduğunu net bir şekilde belirlemelisiniz. Sadece kira bedelini değil, depozito, emlakçı komisyonu (varsa), taşınma masrafları ve hatta ilk ay faturalarını da göz önünde bulundurun. Unutmayın, bütçenizi aşan bir ev, kısa sürede maddi sıkıntılara yol açabilir.
- Kira Bedeli: Aylık gelirinizin en fazla %30-40’ını kiraya ayırmaya çalışın.
- Depozito: Genellikle bir veya iki aylık kira bedeli kadar olabilir.
- Emlakçı Komisyonu: Bazı durumlarda bir aylık kira bedeli kadar olabilir.
- Taşınma Masrafları: Nakliye, paketleme malzemeleri ve yeni eşyalar için bütçe ayırın.
- Faturalar: Elektrik, su, doğalgaz, internet gibi faturaların aylık ortalama tutarını öğrenin.
2. Lokasyon, Lokasyon, Lokasyon: Sizin İçin Ne Önemli?
Ev seçiminde lokasyon, en önemli faktörlerden biridir. İşinize, okulunuza, toplu taşıma araçlarına, marketlere, hastanelere ve diğer önemli yerlere yakınlığı değerlendirin. Ayrıca, semtin güvenliği, gürültü seviyesi ve genel atmosferi de sizin için önemli olabilir.
- İş veya Okul: Ulaşım süresi ve maliyeti göz önünde bulundurun.
- Toplu Taşıma: Otobüs, metro, tramvay gibi toplu taşıma araçlarına yakınlık önemlidir.
- Market ve Alışveriş Merkezleri: Günlük ihtiyaçlarınızı kolayca karşılayabileceğiniz yerlere yakınlık önemlidir.
- Sağlık Kuruluşları: Hastane, eczane gibi sağlık kuruluşlarına ulaşım kolaylığı önemlidir.
- Semtin Güvenliği: Semtin güvenli olup olmadığını araştırın. Polis karakoluna yakınlık, gece aydınlatması gibi faktörleri değerlendirin.
- Gürültü Seviyesi: Yoğun trafik, eğlence mekanları gibi gürültü kaynaklarına yakınlık sizi rahatsız edebilir.
3. Evin İçini ve Dışını İnceleyin: Detaylar Her Şeydir
Evi gezerken, sadece ilk izlenime kapılmayın. Dikkatlice her köşeyi inceleyin ve potansiyel sorunları tespit etmeye çalışın.
İç Mekan Kontrolleri:
- Duvarlar ve Tavanlar: Çatlaklar, nem lekeleri, küf veya boya dökülmeleri olup olmadığını kontrol edin.
- Zeminler: Parkelerde kabarma, halılarda yıpranma, fayanslarda çatlaklar olup olmadığını kontrol edin.
- Pencereler ve Kapılar: Açılıp kapanmalarını, kilit mekanizmalarını ve yalıtımını kontrol edin. Çift cam olup olmadığını, hava geçirip geçirmediğini kontrol edin.
- Isıtma ve Soğutma Sistemleri: Kaloriferlerin, klimanın veya sobanın düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
- Elektrik Tesisatı: Prizlerin, lambaların ve anahtarların çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Kaçak akım rölesinin olup olmadığını sorun.
- Su Tesisatı: Muslukların, bataryaların, duşun ve tuvaletin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Su basıncını kontrol edin. Sifonun çekip çekmediğini kontrol edin.
- Mutfak: Dolapların, tezgahın ve ev aletlerinin (fırın, ocak, buzdolabı vb.) durumunu kontrol edin.
- Banyo: Duşakabin veya küvetin durumunu, havalandırma sistemini kontrol edin.
- Depolama Alanı: Dolapların, kilerin veya diğer depolama alanlarının yeterli olup olmadığını kontrol edin.
Dış Mekan Kontrolleri:
- Çatı: Çatıda hasar, akıntı veya sızıntı belirtileri olup olmadığını kontrol edin.
- Dış Cephe: Duvarlarda çatlaklar, sıva dökülmeleri veya boya kabarmaları olup olmadığını kontrol edin.
- Bahçe veya Balkon: Bahçenin veya balkonun bakımının yapılıp yapılmadığını, güvenli olup olmadığını kontrol edin.
- Otopark: Otoparkın mevcut olup olmadığını, size ait olup olmadığını ve güvenli olup olmadığını kontrol edin.
- Çevre: Çevredeki binaların durumu, gürültü seviyesi ve genel temizlik durumu hakkında fikir edinin.
4. Ev Sahibi veya Emlakçı ile Konuşun: Sorularınızın Cevaplarını Alın
Evi gezerken, ev sahibi veya emlakçı ile konuşmaktan çekinmeyin. Merak ettiğiniz her şeyi sorun ve net cevaplar almaya çalışın.
- Kira Bedeli: Kira bedelinin ne zaman ve nasıl ödeneceğini sorun.
- Depozito: Depozitonun ne zaman ve nasıl iade edileceğini sorun.
- Faturalar: Faturaların kime ait olduğunu ve ortalama tutarlarını sorun.
- Tamirat ve Bakım: Tamirat ve bakım işlerinden kimin sorumlu olduğunu sorun.
- Evcil Hayvan: Evcil hayvan beslemenin serbest olup olmadığını sorun.
- Sigara İçme: Evde sigara içmenin serbest olup olmadığını sorun.
- Eşya Durumu: Evde hangi eşyaların kalacağını ve hangi eşyaların götürüleceğini sorun.
- Komşular: Komşular hakkında bilgi alın.
- Kurallar: Apartman veya site yönetimi tarafından belirlenen kurallar hakkında bilgi alın.
- Önceki Kiracılar: Önceki kiracıların neden taşındığını sorun.
5. Kiralama Sözleşmesini Dikkatlice Okuyun: Küçük Yazıları Kaçırmayın
Kiralama sözleşmesi, haklarınızı ve sorumluluklarınızı belirleyen yasal bir belgedir. Sözleşmeyi imzalamadan önce dikkatlice okuyun ve anlamadığınız noktaları sorun. Gerekirse bir avukattan yardım alın.
- Kira Bedeli ve Ödeme Şekli: Kira bedelinin ne kadar olduğunu, ne zaman ve nasıl ödeneceğini kontrol edin.
- Depozito: Depozito miktarının, iade şartlarının ve iade zamanının belirtildiğinden emin olun.
- Sözleşme Süresi: Sözleşme süresinin ne kadar olduğunu ve yenileme şartlarını kontrol edin.
- Fesih Şartları: Sözleşmeyi erken feshetmek isterseniz hangi şartların geçerli olduğunu öğrenin.
- Tamirat ve Bakım: Tamirat ve bakım işlerinden kimin sorumlu olduğunu ve masrafların nasıl karşılanacağını kontrol edin.
- Eşya Durumu: Evde hangi eşyaların kalacağını ve hangi eşyaların götürüleceğini kontrol edin.
- Evcil Hayvan ve Sigara İçme: Evcil hayvan beslemenin veya sigara içmenin serbest olup olmadığını kontrol edin.
- Diğer Maddeler: Sözleşmede yer alan diğer maddeleri dikkatlice okuyun ve anlamadığınız noktaları sorun.
6. Referans Kontrolleri: Güvenilirliği Teyit Edin
Mümkünse, ev sahibi veya emlakçı hakkında referans kontrolü yapın. Önceki kiracılarla iletişime geçerek onların deneyimlerini öğrenin. Bu, ev sahibi veya emlakçının güvenilirliği hakkında size önemli bilgiler verebilir.
7. Profesyonel Yardım Alın: Gözünüzden Kaçanları Yakalayın
Eğer emlak konusunda deneyiminiz yoksa, bir emlak danışmanından veya avukattan yardım almayı düşünebilirsiniz. Profesyonel bir yardım, potansiyel sorunları tespit etmenize ve haklarınızı korumanıza yardımcı olabilir.
8. Fotoğraf ve Video Kaydı Alın: Kanıt Oluşturun
Evi kiraladıktan sonra, evin mevcut durumunu gösteren fotoğraf ve video kaydı alın. Bu, depozito iadesi sırasında yaşanabilecek anlaşmazlıkları önlemenize yardımcı olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Depozito ne kadar olmalı?
Genellikle bir veya iki aylık kira bedeli kadar olabilir. Kanunen, depozito üç aylık kira bedelini geçemez. - Kira artışı neye göre belirlenir?
Kira artışı, yasal düzenlemelere ve sözleşme şartlarına göre belirlenir. Genellikle TÜFE oranına göre artış yapılır. - Ev sahibi eve izinsiz girebilir mi?
Hayır, ev sahibi kiracının izni olmadan eve giremez. Bu, yasal olarak suç teşkil eder. - Tamirat masraflarını kim öder?
Küçük tamirat masraflarını genellikle kiracı, büyük tamirat masraflarını ise ev sahibi öder. Ancak, sözleşmede farklı bir hüküm varsa, o geçerlidir. - Sözleşmeyi erken feshedersem ne olur?
Sözleşmeyi erken feshetmeniz durumunda, tazminat ödemek zorunda kalabilirsiniz. Sözleşmede belirtilen şartları kontrol edin.
Sonuç
Kiralık ev tutmadan önce yapacağınız detaylı inceleme ve kontroller, gelecekte yaşayabileceğiniz sorunları en aza indirecektir. Unutmayın, küçük bir dikkat, büyük bir huzur demektir. Acele etmeyin, araştırın, sorun ve bilinçli bir karar verin.
