Tapu harcı nasıl hesaplanır sorusunun cevabı basit: tapuda beyan edilen satış değeri binde 20 oranıyla çarpılır. Bu işlemi alıcı ve satıcı ayrı ayrı öder, yani toplam yük yüzde 4 olur. Değer ise bildirdiğiniz tutara değil, emlak vergisi değerine göre belirlenen alt sınıra bağlıdır.
Aşağıda oranın dayanağını, beyan değeri ile rayiç değer farkını, döner sermaye ücretini ve doldurulmuş bir hesap örneğini bulacaksınız. Oran ve tutarlar mevzuata göre değişebilir; işlemden önce güncel bilgiyi resmi kaynaktan teyit etmeniz gerekir.
Kısaca
- Harç oranı alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20 (toplam yüzde 4)
- Matrah, beyan edilen değerdir ve emlak vergisi değerinin altında kalamaz
- Döner sermaye ücreti harçtan ayrıdır ve tapu müdürlüğünce yıllık belirlenir
- Hesap yapmadan önce Tapu Kadastro ve Harçlar Kanunu’ndaki güncel hükme bakın

Tapu harcı nasıl hesaplanır ve oranı nedir?
Tapu harcı, mülkiyetin bir kişiden diğerine geçtiği satış işleminde devlete ödenen bir vergi türüdür. Dayanağı 492 sayılı Harçlar Kanunu’dur. Kanundaki tarifeye göre satış, trampa ve benzeri devirlerde harç, beyan edilen değer üzerinden alıcıdan binde 20, satıcıdan binde 20 olmak üzere iki taraftan ayrı ayrı tahsil edilir.
Formül şöyledir: beyan edilen değer x 0,02 = bir tarafın ödeyeceği harç. İki tarafın toplamı için aynı değeri 0,04 ile çarparsınız. Pratikte çoğu satışta tarafların her biri kendi payını ödese de sözleşmede tamamının alıcıya ya da satıcıya yüklenmesi mümkündür, ancak bu yalnızca taraflar arasındaki bir anlaşmadır; devlet her iki payı da işlemin sahiplerinden ister.
İpucu: Hesaplamadan önce beyan edeceğiniz değeri belirleyin. Harcın tamamı bu tek rakama bağlıdır; rakam değişince hem alıcı hem satıcı payı birlikte değişir.
Harç, tapu devri tamamlanmadan önce ödenmesi gereken zorunlu bir kalemdir ve işlemin hangi gün yapılacağına göre tutarı değişmez; yalnızca kanundaki oran ve beyan edilen değer belirleyicidir. Bu yüzden satış sözleşmesini imzalamadan önce hesabı kâğıt üzerinde yapıp her iki tarafın da rakamı görmesini sağlamak en sağlıklı yöntemdir. Tarafların hangi kalemi kimin üstleneceği önceden yazıya dökülürse devir günü sürpriz yaşanmaz.
Satış dışında hibe, bağış ve miras gibi işlemlerde farklı oranlar uygulanabilir. Bu yazı yalnızca alım satıma odaklanır. Devir sürecinin tamamını görmek isterseniz tapu devrinin adım adım işleyişini da okuyabilirsiniz.
Beyan değeri ile rayiç değer arasındaki fark nedir?
Beyan değeri, alıcı ve satıcının tapu müdürlüğünde bildirdiği satış tutarıdır. Rayiç değer ise gayrimenkulün piyasada karşılığı olan gerçekçi bedeldir. Harç hesabında esas alınan şey, bu ikisinden hangisinin yüksek olduğuna göre değişen bir alt sınırdır: beyan edilen değer, mülkün emlak vergisi değerinin altında kalamaz.
Belediye kayıtlarındaki emlak vergisi değeri çoğu zaman piyasa fiyatının altındadır. Bu yüzden gerçek satış bedelini düşük göstermek hem mevzuata aykırıdır hem de ileride sorun çıkarır. Satıcının vergi yükümlülükleri, alıcının kredi onayı ve olası bir yeniden değerleme riski, beyan edilen rakamla doğrudan bağlantılıdır.
Dikkat: Gerçek bedelin altında beyan vermek harç tasarrufu gibi görünse de ileride kamu kurumlarının değer tespiti, vergi incelemesi ve hukuki uyuşmazlıkta ciddi sorun yaratabilir.
Bedelin nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız rayiç bedelin ne olduğunu ve nasıl öğrenileceğini anlatan yazımıza göz atabilirsiniz.
Alıcı ve satıcı ne kadar tapu harcı öder?
Aşağıdaki tabloda farklı beyan değerleri için oranın nasıl işlediği görülüyor. Rakamlar yalnızca binde 20 oranının uygulanışını göstermek için doldurulmuş örneklerdir; kendi işleminizde geçerli oranı resmi kaynaktan kontrol etmelisiniz.
| Beyan değeri | Alıcı payı | Satıcı payı | Toplam |
|---|---|---|---|
| 2.000.000 TL | 40.000 TL | 40.000 TL | 80.000 TL |
| 3.000.000 TL | 60.000 TL | 60.000 TL | 120.000 TL |
| 4.500.000 TL | 90.000 TL | 90.000 TL | 180.000 TL |
Örneğin 3.000.000 TL beyan edilen bir dairede alıcı 60.000 TL, satıcı da 60.000 TL öder. Alıcı ayrıca döner sermaye ücretini de karşılar; bu tutar harca dahil değildir.
Satıcı harcı ödemezse işlem ilerler mi
İşlem iki tarafın harçlarının da yatırılmasıyla tamamlanır. Satıcı payını ödemeyi reddederse tapu müdürlüğü devri yapmaz. Bu nedenle sözleşmede payın kime ait olduğunu ve ödemenin hangi aşamada yapılacağını açıkça yazmak sonradan çıkacak tartışmaları önler.

Döner sermaye ücreti nedir ve harçtan farkı nedir?
Döner sermaye ücreti, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) tapu müdürlüklerinde yürüttüğü hizmetler karşılığında aldığı bedeldir. Harç bir vergi iken döner sermaye bir hizmet ücretidir. İkisi farklı hesaplanır ve farklı kalemlerde tahsil edilir.
Harç beyan değerinin yüzdesi olarak çıkar. Döner sermaye ücreti ise işlem türüne göre belirlenen tutarlardan oluşur ve her yıl yeniden ilan edilir. Bu nedenle bu yazıda tek bir rakam vermiyoruz; güncel tutarı TKGM’nin internet sitesinde yayımlanan döner sermaye tarifesinden öğrenebilirsiniz.
İpucu: Randevu almadan önce TKGM sayfasındaki güncel döner sermaye tarifesini açın ve kendi işleminize karşılık gelen kalemi not edin; böylece harç ve ücreti birlikte hesaplayarak bütçenizi netleştirirsiniz.
Tapu işlemlerinde hangi belgelerin gerektiğini görmek için tapu işlemleri ve gerekli belgeler rehberimiz işinize yarayacaktır.
Tapu harcı ne zaman ve nasıl ödenir?
Harç, devir günü tapu müdürlüğündeki işlem sırasında ödenir. Müdürlük işlem için tahakkuk (ödenecek tutar) çıkarır, alıcı ve satıcı bu tutarı vergi dairesi veya yetkili banka kanalıyla yatırır. Dekontlar sicil memuruna ibraz edildikten sonra devir tamamlanır.
- Tapu müdürlüğünden randevu alın.
- Beyan edeceğiniz değeri taraflarla netleştirin.
- Tahakkuk edilen harç ve döner sermaye tutarını öğrenin.
- Ödemeleri yapın ve dekontları saklayın.
- Devri imzalayın ve tapuyu teslim alın.
Dijital imza ve uzaktan yöntemlerle işlem yapmayı düşünüyorsanız WebTapu ile tapu devrini da değerlendirebilirsiniz. Ödeme mantığı aynıdır; farkı yalnızca işlemi yürütme biçimindedir.
Resmi kaynaktan teyit için Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun güncel tarifesine bakabilirsiniz. Hizmet ücretleri ve işlem bilgileri için ise Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü sayfası temel adrestir.

Tapu masrafını toplam bütçeye nasıl yansıtmalıyım?
Ev alırken harç tek masraf değildir. Alıcı olarak harç ve döner sermaye ücretinin yanında emlak komisyonu, ekspertiz (kredi için değerleme raporu) ve zorunlu deprem sigortası (DASK) gibi kalemler çıkabilir. Bunların bir kısmı pazarlık konusudur, bir kısmı sabittir.
Konut kredisi kullanacaksanız bankanın istediği değerleme raporu ile tapudaki beyan değerinin tutarlı olması gerekir; bu uyumsuzluk kredi onayını geciktirebilir. Banka, değerleme raporundaki tutarı esas alarak kredi miktarını belirler; tapuda çok düşük bir bedel beyan edilirse sizin için de olumsuz sonuçlar doğar. Bu nedenle başvurudan önce bankanızdan hangi belgelerin istendiğini öğrenin, ekspertiz tarihini işlem gününe yakın planlayın ve harç tutarını da ödeme planınıza peşinen ekleyin. Böylece devir günü ek nakit ihtiyacıyla karşılaşmazsınız.
- Harç: beyan değerinin binde 20’si
- Döner sermaye: TKGM tarifesine göre sabit tutar
- Komisyon: sözleşmede kararlaştırılan oran
- Ekspertiz ve DASK: işleme göre değişen tutarlar
Yatırım amacıyla alım yapıyorsanız bu masraflar net getirinizi düşürür. Getiri hesabında kalemleri nasıl dikkate alacağınızı gayrimenkul yatırımında getiri hesabı yazısında bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tapu harcı kaç yüzde?
Satış işlemlerinde Harçlar Kanunu tarifesine göre alıcıdan binde 20, satıcıdan binde 20 harç alınır. Yani toplam oran yüzde 4 olur. Oranlar mevzuatla değişebildiği için işlemden önce Mevzuat Bilgi Sistemi’nde güncel tarifeyi teyit etmeniz gerekir.
Tapu harcını alıcı mı satıcı mı öder?
Kanuna göre iki taraf da kendi payını öder. Taraflar kendi aralarında bütün harcı alıcıya ya da satıcıya yüklemeyi kararlaştırabilir, ancak bu bir sözleşme hükmüdür. Tapu müdürlüğü işlemi her iki payın da yatırılmasına bağlı olarak tamamlar.
Tapu harcı beyan değerine göre mi hesaplanır?
Evet, harç beyan edilen değer üzerinden hesaplanır. Ancak beyan değeri mülkün emlak vergisi değerinden düşük olamaz. Bu yüzden gerçek satış bedeli ve emlak vergisi değeri arasındaki farka dikkat etmek, yanlış beyan riskini azaltır.
Döner sermaye ücreti ne kadar?
Döner sermaye ücreti her yıl TKGM tarafından belirlenen tarifeye göre alınır ve işlem türüne göre değişir. Güncel tutarı tapu müdürlüğünden ya da TKGM’nin resmi internet sitesinden öğrenmeniz, yanlış bütçe yapmamanız için en güvenli yoldur.
Tapu harcı nereye ve ne zaman yatırılır?
Harç, devir günü tapu müdürlüğü tahakkuk çıkardıktan sonra vergi dairesi veya yetkili banka kanalıyla yatırılır. Dekont sicil memuruna gösterilir ve işlem imzayla tamamlanır. Ödeme yapılmadan tapu devri gerçekleşmez.
Tapu harcı hesabına nereden başlamalı?
Önce satış bedelini ve belediyedeki emlak vergisi değerini netleştirin, ardından oranı bu değere uygulayın. Döner sermaye ücretini TKGM tarifesinden ekleyin. Son adımda tüm tutarları işlemden önce tapu müdürlüğünden teyit edin.



